Pytania o wiarę

 

 

Bardzo lubię śpiewać Godzinki o Niepokalanym Poczęciu NMP. Chciałabym dowiedzieć się czegoś więcej o genezie tego nabożeństwa, zachęcić dzieci do tej modlitwy. W Historii Kościoła w Polsce (pod red. B. Kumora i Z. Obertyńskiego, Pallotinum 1974) przeczytałam, że już w XII wieku śpiewano w Polsce Godzinki o Najświętszej Maryi Pannie (pisał o tym Gall Anonim). Czyżby to były TE SAME Godzinki – co wydaje się mało prawdopodobne, chociaż podobno modlitwa Pod Twoją obronę ma ponad tysiącletnią historię. Bardzo proszę o napisanie o historii Godzinek lub podanie źródła, gdzie mogę takie informacje znaleźć.

 

Na wzór modlitw kapłańskich (brewiarza) powstało nabożeństwo ku czci Najświętszej Panny Maryi, zwane Godzinkami. Podobnie jak brewiarz, Godzinki składają się z siedmiu części: jutrzni, prymy, tercji, seksty, nony, nieszporów i komplety. Każda z tych części zawiera wezwanie: „Boże, ku wspomożeniu memu wejrzyj”, hymn, werset i responsorium, ofiarowanie i antyfonę z modlitwą. Siedmioczęściowy charakter nabożeństwa wywodzi się z tradycji judeo-chrześcijańskiej, sięgającej starożytności. Już w Starym Testamencie był zwyczaj, że w świątyni jerozolimskiej siedmiokrotnie w ciągu dnia oddawano Bogu chwałę, w myśl słów psalmu: Siedmiokroć na dzień wysławiam Ciebie (Ps 119, 164). Zwyczaj ten przyjęły później gminy chrześcijańskie. Wszedł on również do pacierzy kapłańskich, które z tej racji nazwano „godzinami kanonicznymi”. Nabożeństwu do Najświętszej Panny Maryi jako znacznie krótszemu od Godzin kanonicznych, nadano tytuł „Godzinki”.

Czas i miejsce powstania oraz autorstwo Godzinek nie są dokładnie znane. Przypuszcza się, że powstały one w XIV lub XV wieku. Na skutek sporu o pogodzenie nauki o Niepokalanym Poczęciu NMP z dogmatem o powszechności odkupienia w Chrystusie, Leonard Nogarol, franciszkański teolog z Werony, gorący obrońca Niepokalanego Poczęcia, ułożył oficjum (czyli teksty kapłańskiego brewiarza) ku czci Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Panny Maryi. Zatwierdził je papież Sykstus IV w 1476 roku. Według niektórych badaczy oficjum przetłumaczono język polski jako Godzinki o Niepokalanym Poczęciu i pod tym tytułem znalazły się w modlitewniku ułożonym przez Wacława z Brodni. Będący obecnie w użyciu tekst Godzinek jest jednym z wielu znanych na przestrzeni stuleci i pochodzi prawdopodobnie z XVII wieku. Dzisiaj trudno ustalić, na jakich tekstach opierały się poszczególne wersje. Niektórzy badacze przypuszczają, że Godzinki przybyły do Polski wraz z Jezuitami i zostały przetłumaczone na język polski przez ks. Jakuba Wujka. Natomiast ks. Wacław Schenk przypisuje autorstwo Godzinek Piotrowi Rodriguezowi TJ (1531-1617), a tłumaczenie na język polski nieznanemu jezuicie krakowskiemu.

Opr. ks. Tomasz Schabowicz na podstawie „Małego słownika maryjnego” wyd. 1987

P.S. A modlitwa Pod Twoją obronę pochodzi aż z III wieku.

 

 

 

Jeśli opisany tu problem szczególnie Cię poruszył — napisz do nas. Najciekawsze listy opublikujemy: pow@mateusz.pl. Pod tym samym adresem czekamy na nowe pytania.

 

 

na początek strony
© 1996–2004 Mateusz